X
تبلیغات
امان‌الله خان

امان‌الله خان

اصلاحات امان الله خان در افغانستان

اصلاحات امان الله خان در افغانستان

اصلاحات امان الله خان در افغانستان

 
  

عنوان پايان نامه:دولت و اصلاحات اماني

استاد راهنما:دكتر عبدالمجيد ناصري داوودي

دانش پژوه:علي فهيمي

دوره ي تحصيلي:كارشناسي

 

شكل گيري دولت مستقل در افغانستان توسط احمد شاه ابدالي در سال 1747م./1160ه.ق.به مركزيت قندهار صورت گرفت.احمد شاه قدرت خود را بر محوريت قوم و قبيله اش استوار ساخت و با واگذاري امتيازهاي زياد سياسي،اجتماعي به رؤساي قبيله دراني حمايت همه جانبه آنان را جلب نمود و يك ارتش منظم تشكيل داد.با نبوغ و استعداد نظامي خود حملات متعدد به سمت شرق،غرب و شمال خودش انجام داد و قلمرو خويش را توسعه بخشيد.

          احمد شاه با واگذاري امتيازهاي زياد به سران قبيله دراني به ويژه پوپلزايها يك نوع تضاد قدرت در دربار خودش به وجود آورد كه بعدا در دوره جانشينانش اين تضاد دروني نقش محوري هم در انتقال قدرت از سدوزايي ها به محمدزايي ها و هم در بازكردن پاي استعمار به افغانستان داشت.چنانچه با قرارداد سه جانبه اي كه بين شاه شجاع و نماينده انگليس و دولت سك انجام گرفت افغانستان در سال 1839م./1255ه.ق. به اشغال نيروهاي انگليس درآمد.از اين زمان به بعد تا دوره امان الله خان افغانستان استقلال سياسي اش را از دست داد.هرچند دوسال بعد در 1841م. با شكست نيروهاي انگليسي،افغانستان از اشغال مستقيم خارج شد ولي بعد از حدود چهل سال بار ديگر در سال 1878م. افغانستان مورد اشغال انگليسي ها واقع شد و اين بار با به قدرت رساندن عبدالرحمان خان كه نوكر تمام عيار استعمار بود در سال 1880م. افغانستان را ترك گفتند.در زمان عبدالرحمان ظلم و ستم و استبداد داخلي به ويژه عليه شيعيان به اوج خود رسيد و تا مرز بردگي پيش رفت.در همين هنگام مرزهاي كنوني افغانستان نيز تعيين گرديد.

         در زمان شيرعلي خان برخي اقدامات اصلاحي به راهنمايي سيدجمال صورت گرفت،ولي چون هدف امير از انجام نوآوري ها تنها حفظ موقعيت و نگهداشتن سلطنت در خاندانش بود نه حفظ استقلال و تماميت ارضي،اقدامات اصلاحي وي نيز به شكست انجاميد.

          در دوره حبيب الله خان با اندك آزادي كه پيش آمد جنبش مشروطه شكل گرفت و در زمان مشروطيت دوم انديشه اصلاح طلبي و روشنفكري به دورن خانواده امير نفوذ كرد و امان الله فرزند امير حبيب الله به جرگه روشنفكران پيوست.همين جوانان مشروطه خواه توانستند نظام كهنه قبايلي را برافكنند و نظام مشروطه را به حاكميت امان الله روي كار آورند.

         امان الله با كسب استقلال افغانستان از محبوبيت زيادي برخوردار گرديد.اقدامات ارزنده اي نيز در زمينه وحدت اجتماعي انجام داد و بدون توجه به تفاوت هاي نژادي،زباني و مذهبي همه افراد جامعه را در برابر قانون يكسان در نظر گرفت.آزادي مذهبي و لغو بردگي را اعلان نمود و با حمايت روشنفكران و مشروطه خواهان به تدوين و تصويب قانون اساسي و تشكيل دولت بر اساس قواي سه گانه مجريه،مقننه و قضائيه پرداخت و در هر بخش تحولات مهمي ايجاد نمود هرچند كه ضعف هايي نيز داشت.

         در زمينه تحول اقتصادي نيز پرگرام هايي به اجرا گذاشت و براي افزايش توليدات داخلي تعدادي ماشين آلات از خارج وارد ساخت ولي تحول خاصي روي نداد.وسيع ترين بخش اصلاحات امان الله در زمينه فرهنگ و معارف صورت گرفت؛مكاتب و جرايد متعددي تاسيس نمود.

          امان الله در سال هاي آخر حكومتش سفري هفت ماهه به كشورهاي اروپايي داشت كه پس از بازگشت روند اصلاحات را تغيير داد؛به طور عجولانه به تقليد سطحي از فرهنگ غرب پرداخت؛به ويژه در زمينه كشف حجاب و متحدالشكل كردن لباس كه به اجبار و الزام روي آورد و موجي از بدبيني نسبت به اصلاحات در بين مردم ايجاد شد؛علاوه بر آن دربار تمير نيز دچار تضاد و دودستگي گرديد.خودخواهي و لجاجت بيش از حد امير باعث شد كه بيشتر افراد متملق و رياكار به دور او جمع شوند.گرايش امير به تجملات و رونق يافتن فساد در ادارات،بهانه اي شد براي افراد فرصت طلب تا شورش هايي عليه دولت اماني راه اندازي كنند كه تا سقوط آن ادامه يافت.

          در شكست دولت و اصلاحات اماني عوامل ديگري نيز نقش داشتند نظير: اغتشاش  و شورش ها در اثر تحريك اجانب،دسيسه سازي نمايندگان انگليس در كابل،دخالت هاي قشر روحاني و مذهبي،سازش هاي پشت پرده نادرخان و برادرانش با انگليسي ها،اقدامات عجولانه شاه در تطبيق اصلاحات،عدم توجه به تقويت اردو و فقدان فرماندهان با اعتماد و با تجربه.

          مجموع اين عوامل باعث نابودي اصلاحات و آرمان گرايي هاي امان الله گرديد.

+ نوشته شده در 7 Sep 2009ساعت توسط AMANULLAH KHAN

سلطنت: ۲۸ فوریه ۱۹۱۹ - ۱۴ ژانویه ۱۹۲۹
سلف: حبیب‌الله شاه
جانشین: عنایت‌الله شاه
همسر: ملکه ثریا
دودمان: باركزایی
پدر: حبیب‌الله شاه
مادر: سرور سلطانه بیگم
متولد: ۱ ژوئن ۱۸۹۲
پغمان، افغانستان

کلیه ی مطالب این وبلاگ محفوظ می باشد. کپی برداری با ذکر نام منبع بلامانع می باشد.
طراحی شده توسط
یاس تم

خدمات وبلاگ نویسان

ابزار وبلاگ نویسان

مقاله

مقاله

مقاله

مقاله

مقاله

سئو

سوالات نهایی خرداد

دانلود

قالب وبلاگ

قالب وبلاگ

اسکریپت

بازی آنلاین

Star Photo